Την Τρίτη 14 Οκτωβρίου 2025, στην Πολυτεχνειούπολη Ζωγράφου, πραγματοποιήθηκε η τελετή αναγόρευσης του Καθηγητή Νικολάου Στεργιόπουλου σε Επίτιμο Διδάκτορα της Σχολής Μηχανολόγων Μηχανικών του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου.

Ο Πρύτανης του ΕΜΠ, Καθηγητής Ιωάννης Κ. Χατζηγεωργίου, και ο Κοσμήτορας της Σχολής, Καθηγητής Ιωάννης Αντωνιάδης, εξήραν το διεθνές ακαδημαϊκό έργο και την προσφορά του τιμώμενου στην επιστήμη και την κοινωνία, ενώ το έργο του παρουσίασε ο Αναπληρωτής Καθηγητής ΕΜΠ Χρήστος Μανόπουλος, παρουσιάζοντας τις πολυεπίπεδες ερευνητικές και τεχνολογικές του συνεισφορές.

Ο Νικόλαος Στεργιόπουλος, Καθηγητής στο EPFL και διακεκριμένος επιστήμονας στον τομέα της Βιοϊατρικής Μηχανικής, έχει αφήσει ισχυρό διεθνές αποτύπωμα στη μελέτη της αιμοδυναμικής, καθώς και στην ανάπτυξη καινοτόμων ιατροτεχνολογικών εφαρμογών που έχουν βελτιώσει σημαντικά την κλινική πράξη.

Μετά την ανάγνωση των ψηφισμάτων και την τελετή περιένδυσης, ο τιμώμενος εξέφρασε τη συγκίνησή του για την επιστροφή στο Ίδρυμα όπου ξεκίνησε την πορεία του, υπογραμμίζοντας τη σημασία της επιστημονικής καθοδήγησης και συνεργασίας. Το ΕΜΠ υποδέχθηκε τον Καθηγητή Νικόλαο Στεργιόπουλο ως μέλος της Ακαδημαϊκής του οικογένειας, επιβεβαιώνοντας τον σταθερό προσανατολισμό του στην αριστεία και την εξωστρέφεια.

Το Σάββατο 11/10/2025, στις εγκαταστάσεις του Τεχνολογικού και Πολιτιστικού Πάρκου Λαυρίου του ΕΜΠ, παρουσιάστηκε το έργο Απορρύπανσης – Αποκατάστασης του Κτιρίου «Κονοφάγος». Η παρουσίαση του έργου εντάχθηκε στα δρώμενα του 2^ου Φεστιβάλ του Τεχνολογικού και Πολιτιστικού Πάρκου Λαυρίου και έλαβε χώρα στην αίθουσα του Μηχανουργείου-Κ. Παναγόπουλος.

Το έργο χαρακτηρίζεται από μοναδικότητα σε παγκόσμιο επίπεδο, ενώ, πράγματι, έσωσε μια ολόκληρη πόλη, συγκέντρωσε το ενδιαφέρον της κεντρικής και περιφερειακής διοίκησης, της επιστημονικής κοινότητας και, κυρίως, των κατοίκων της Λαυρεωτικής και των τοπικών φορέων – επιστημονικών, εργατικών και πολιτιστικών.

Την εκδήλωση τίμησε με την παρουσία του ο σεβασμιότατος Μητροπολίτης Λαυρεωτικής και Μεσογαίας Νικόλαος. Απηύθυναν χαιρετισμό ο Δήμαρχος Λαυρεωτικής κ. Δ. Λουκάς, ο υφυπουργός Υγείας κ. Μ. Θεμιστοκλέους,  οι βουλευτές υπολοίπου Αττικής κ.κ. Μ. Βορίδης και Β. Οικονόμου και ο πρώην Αντιπρύτανης και μέλος του ΣΔ του ΕΜΠ  Καθηγητής Ε. Σαπουντζάκης, ο οποίος είχε υπογράψει τη σύμβαση εκτέλεσης του έργου. Χαιρετισμό στην εκδήλωση απέστειλαν επίσης οι βουλευτές κ. Ντόρα Μπακογιάννη και κ. Α. Συρίγος. Παραβρέθηκαν, επίσης, ο πρώην πρύτανης ΕΜΠ Ι. Γκόλιας, ο εκπρόσωπος του Συμβούλου  Εθνικής Ασφάλειας του Πρωθυπουργού κ. Χ. Μηνάγιας, το μέλος του ΣΔ του ΕΜΠ κ. Σ. Θεοδωρίδης, οι Αντιπρυτάνεις του ΕΜΠ Καθηγητές Π. Ψαρράκος,  Ε. Βαρβαρίγος και Α. Ζήσης, ο πρόεδρος του Εργατικού Κέντρου Λαυρίου-Αν. Αττικής κ. Δ. Μέντης, νομαρχιακοί σύμβουλοι,  δημοτικοί σύμβουλοι, εκπρόσωποι τοπικών συλλόγων, και πλήθος κόσμου.

Την εκδήλωση άνοιξε ο Πρύτανης του ΕΜΠ Καθηγητής Ι. Κ. Χατζηγεωργίου,  ο οποίος αναφέρθηκε στη σημασία, τη διεθνή καινοτομία αλλά και την πολυπλοκότητα του προβλήματος, επισημαίνοντας, μεταξύ άλλων: «Το ΕΜΠ και η ΕΑΔΙΠ/ΕΜΠ, δε θα μπορούσαν να μην αναλάβουν την επιστημονική πρόκληση, δεδομένης μάλιστα της ευαισθησίας που διακατέχει όλη την κοινότητα του Πολυτεχνείου διαχρονικά, για κοινωνική προσφορά με επίκεντρο τον άνθρωπο και τις τοπικές κοινωνίες. Στο ΕΜΠ οι δάσκαλοί μας, μας ενέπνευσαν και μας γαλούχησαν με τα μοναδικά ιδανικά της ανιδιοτελούς παροχής υπηρεσίας με κοινωνικό αντίκτυπο. Αυτή είναι η παράδοση και η κληρονομιά μας την οποία όλοι εμείς οι άνθρωποι του Πολυτεχνείου υπηρετούμε με συνέπεια». 

Την κεντρική ομιλία της εκδήλωσης έκανε ο εκτελεστικός αντιπρόεδρος της ΕΑΔΙΠ-ΕΜΠ (ΤΠΠΛ) και Επιστημονικός Υπεύθυνος για το Πρόγραμμα Εξυγίανσης του ΤΠΠΛ,  Kαθηγητής Δημήτρης Καλιαμπάκος. Ξεκίνησε από το βαρύ τίμημα που πλήρωσε η πόλη του Λαυρίου, την περιβαλλοντική ρύπανση και τις επιπτώσεις στην υγεία των εργαζομένων, λόγω του γεγονότος ότι βρέθηκε στην πρωτοπορία της βιομηχανικής επανάστασης. Αναφέρθηκε στον μακρύ δρόμο που μεθοδικά, αλλά και επίμονα, ακολούθησε το ΕΜΠ και η Σχολή των Μεταλλειολόγων Μεταλλουργών Μηχανικών για την αντιμετώπιση του οξύτατου περιβαλλοντικού προβλήματος των πρώην χώρων της «Γαλλικής» στους οποίους σήμερα βρίσκεται το ΤΠΠΛ. «Η απομάκρυνση όλων των ρυπασμένων εδαφών, ο εγκλωβισμός τους σε ένα «ξηρό τάφο» («dry tomb») και η κατασκευή του πρωτοπόρου διεθνώς Υπόγειου Χώρου Διάθεσης Επικίνδυνων Αποβλήτων προετοίμασε τον δρόμο για την τελευταία μεγάλη μάχη, την εξυγίανση του κτιρίου-φίλτρου Κονοφάγου» είπε ο ομιλητής, αφιερώνοντας την υπερεικοσαετή προσπάθεια που έσωσε τη πόλη του Λαυρίου, στους μεταλλωρύχους, «αυτούς τους «ανθρώπους-θεριά» που σε ασύλληπτα δύσκολες συνθήκες ανέστησαν τα παιδιά τους και γέννησαν αυτήν την πόλη». 

Οι ομιλητές εξέφρασαν την ευγνωμοσύνη τους προς το ΕΜΠ και τα στελέχη του, υπογραμμίζοντας ότι η επιτυχής ολοκλήρωση του έργου αποτελεί καρπό της συνεργασίας δεκάδων μελών της πολυτεχνειακής κοινότητας και συνέχεια της μακράς παράδοσης ανιδιοτελούς κοινωνικής προσφοράς του Ιδρύματος προς την κοινωνία και τη χώρα.

Λίγα Λόγια για το κτίριο “Κονοφάγος”

Η ιστορία του κτηρίου συνδέεται με τη μεγάλη μεταλλευτική παράδοση της περιοχής. Τον 19ο αιώνα, ο Ιταλός μεταλλειολόγος Ιωάννης Βαπτιστής Σερπιέρι (Jean Baptiste Serpieri, 1832–1897) ίδρυσε τη Γαλλική Εταιρεία Μεταλλείων Λαυρίου (ΓΕΜΛ), αναζωογονώντας τη μεταλλευτική δραστηριότητα και φέρνοντας περίοδο άνθησης. Ο αρχιμηχανικός της ΓΕΜΛ, Κωνσταντίνος Κονοφάγος, παρατηρώντας σοβαρά προβλήματα υγείας στους εργάτες,
απέδωσε τις ασθένειες στην έκθεση σε τοξικούς ρύπους και σχεδίασε ένα πρωτοποριακό για την εποχή κτήριο–φίλτρο καπναερίων, το οποίο συγκρατούσε τις επικίνδυνες ουσίες μέσω ειδικών σήραγγων και πάνινων φίλτρων. Το έργο αυτό θεωρείται ένα από τα πρώτα έργα περιβαλλοντικής προστασίας στην Ελλάδα, πρωτοπόρο εγχείρημα τεχνικής παρέμβασης, μοναδικό ίσως για τα παγκόσμια δεδομένα. 

Μετά το κλείσιμο της εταιρείας το 1982, το βιομηχανικό συγκρότημα πέρασε στην ιδιοκτησία του Υπουργείου Πολιτισμού, το οποίο ανέθεσε στο ΕΜΠ την αποκατάσταση και επαναλειτουργία του ως Τεχνολογικό και Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου τη δεκαετία του 1990. Ανάμεσα στα ιστορικά κτήρια, το «Κονοφάγος» αποτελούσε πλέον μια περιβαλλοντική ωρολογιακή βόμβα, λόγω των μεγάλων ποσοτήτων αρσενικού που περιείχε.

Η απορρύπανση και αποκατάστασή του αποτέλεσε ένα εξαιρετικά σύνθετο και μοναδικό έργο διεθνώς, που απαιτούσε καινοτόμες τεχνολογικές λύσεις και τη συνεργασία πολλών επιστημόνων του ΕΜΠ. Παράλληλα με την εξυγίανση, το κτήριο ενισχύθηκε και αποκαταστάθηκε οικοδομικά, εντασσόμενο στο σύνολο των διατηρημένων ιστορικών κτηρίων της πρώην ΓΕΜΛ. Το έργο υλοποιήθηκε στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Επιχειρησιακού Προγράμματος ΕΠΑνΕΚ 2014–2020 του ΕΣΠΑ.

Το ψήφισμα της Συγκλήτου είναι συνημμένο

Αγαπητές και αγαπητοί συνάδελφοι, Μέλη της Πολυτεχνειακής Κοινότητας

Είναι γνωστό ότι αποτελεί τυπική υποχρέωση της διοίκησης να συντάσσει και να δημοσιοποιεί ετήσια απολογιστική έκθεση των πεπραγμένων της. Με την επισυναπτόμενη έκθεση, επιθυμώ να επικοινωνήσω μαζί σας άμεσα και ουσιαστικά, περιγράφοντας τα πεπραγμένα της παρούσας διοίκησης, κατά το δεύτερο ακαδημαϊκό έτος της θητείας της και συγκεκριμένα για το χρονικό διάστημα 01/09/2024 – 31/08/2025.

Είμαι βέβαιος ότι θα αναγνωριστεί ότι κατά τη διάρκεια του διαστήματος αυτού αναλήφθηκαν πρωτοβουλίες που οδήγησαν στην επιτυχή ολοκλήρωση έργων και ρυθμιστικών μέτρων, με ρυθμό και ένταση σε βαθμό πρωτόγνωρο για το Πολυτεχνείο. Ταυτόχρονα πραγματώθηκαν δράσεις αναρίθμητα περισσότερες από τα υπεσχημένα στο κατατεθέν τετραετές σχέδιο ανάπτυξης του Ιδρύματος, το οποίο έχει ήδη υλοποιηθεί κατά το μέγιστο μέρος της εκτάσεώς του.

Ι. Κ. Χατζηγεωργίου
Πρύτανης ΕΜΠ

Πρόσκληση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος στο πλαίσιο υλοποίησης του Έργου «SEANERGYS: Software for Efficient and Energy-Aware Supercomputers» με κωδικό ΕΛΚΕ ΕΜΠ 61/601100, με ΕΥ τον Καθ. Γ. Γκούμα, στο πλαίσιο του Προγράμματος «Χρηματοδότηση έργων Ε&Κ στο πλαίσιο του Προγράμματος Ε&Κ της Κοινής Επιχείρησης για την Ευρωπαϊκή Υπολογιστική Υψηλών Επιδόσεων (European High Performance Computing Joint Undertaking – EuroHPC JU)» που συγχρηματοδοτείται από το «EUROHPC JU» και «ΓΓΕΚ».

ΚΑΤΑΛΗΚΤΙΚΗ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΥΠΟΒΟΛΗΣ: 07-11-2025