1 Οκτωβρίου 2023

Προς τους προπτυχιακούς φοιτητές και φοιτήτριες του ΕΜΠ

Αγαπητές φοιτήτριες, αγαπητοί φοιτητές,

Θερμές ευχές για τη νέα ακαδημαϊκή χρονιά! Στο ξεκίνημα, οι πρωτοετείς είστε στο προσκήνιο! Συγχαρητήρια για την επιτυχία σας!  Καλές σπουδές, πληθωρική φοιτητική ζωή και εκπλήρωση των επιδιώξεών σας που σας οδήγησαν στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο!  

Συμπληρώνω τέσσερα χρόνια πρυτανικής θητείας και είναι η τελευταία φορά, υπό την ιδιότητά μου ως Πρύτανης, που καλωσορίζω, τους φοιτητές του ΕΜΠ για τη νέα χρονιά και υποδέχομαι τους πρωτοετείς.  Είναι εύκολο να γράψει κανείς, για την περίσταση, μια επιστολή όπου θα κυριαρχεί το brand name του ΕΜΠ: τα καλά που σας περιμένουν στο Ίδρυμα, τόσο από πλευράς σπουδών όσο και γενικότερης δραστηριότητας, συμπεριλαμβανομένων παροχών, ψηφιακών και άλλων, δυνατοτήτων για εθελοντικές δράσεις, εξωστρεφείς κατευθύνσεις, έρευνα αιχμής και προώθηση καινοτομίας, επαγγελματικές προοπτικές. Άλλωστε η πένα της τεχνητής νοημοσύνης (OpenAI, ChatGPT) γράφει εξαίσια, αν τροφοδοτηθεί με λέξεις-κλειδιά…!  Αποφεύγω τη ρουτίνα του εύκολου και τα όποια στερεότυπα θα το συνόδευαν. Επίσης, αντιστέκομαι στον πειρασμό να επαναλάβω όσα είχα αναφέρει στην πρώτη, προ 4-ετίας επιστολή μου στους φοιτητές – ελάχιστα θα άλλαζα αν έγραφα κάτι αντίστοιχο σήμερα.

Με κίνδυνο να θεωρηθεί “ιδιοσυγκρασιακή” η επιλογή μου, εκμεταλλεύομαι την ευκαιρία να θίξω δύο¹ θέματα που, μετά από πολλά χρόνια δάσκαλος, τα έχω ξεχωρίσει ως ιδιαίτερα σημαντικά, διαχρονικής αξίας και κυρίως πολύ χρήσιμα να τα μοιραστώ με τους φοιτητές ελπίζοντας ότι θα σας “μείνουν”. Το ένα αφορά στη ζέση για γνώση και το άλλο στην κριτική σκέψη.

1)  “Stay hungry, stay foolish”. Το είπε ο Steve Jobs, o ιδρυτής της Apple, στο κλείσιμο μιας υπέροχης ομιλίας του στους φοιτητές του Stanford, το 2005. Κατά λέξη στα Ελληνικά “Μείνετε πεινασμένοι, μείνετε ανόητοι”. Προτεινόμενη ανάγνωση: δεν πρέπει ποτέ να είναι κανείς ικανοποιημένος με αυτό που είναι, ούτε να θεωρεί τον εαυτό του ειδικό. Υπάρχουν πάντα περισσότερα που πρέπει να επιθυμούμε να κάνουμε/κερδίσουμε (“μείνετε πεινασμένοι” για γνώση) και περισσότερα να μάθουμε (“μείνετε ανόητοι”, που σημαίνει ποτέ μην θεωρείτε τον εαυτό σας ειδικό αλλά ανόητο/αδαή για να μάθετε περισσότερα). Το δεύτερο παραπέμπει στο Σωκρατικό “εν οίδα ότι ουδέν οίδα”. 

2) Μια εικόνα και μια ιστορία που αναδεικνύει την αξία της κριτικής σκέψης σε συνδυασμό με ορθή κατανόηση δεδομένων – όχι τόσο πληθωρικών όσο τα big data των καιρών μας. Κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, οι αναλυτές/ερευνητές αντιμετώπισαν ένα κρίσιμο πρόβλημα. Πολλά βομβαρδιστικά καταρρίφθηκαν σε διαδρομές πάνω από τη Γερμανία. Οι ερευνητές ήξεραν ότι χρειάζονταν “σκληρά” δεδομένα για να λύσουν αυτό το πρόβλημα και άρχισαν να δουλεύουν. Μετά από κάθε αποστολή, οι τρύπες από τις σφαίρες και οι ζημιές από κάθε βομβαρδιστικό ελέγχονταν και καταγράφονταν επιμελώς. Οι ερευνητές εστιάστηκαν στα δεδομένα αναζητώντας τρωτά σημεία. Τα δεδομένα άρχισαν να δείχνουν ένα σαφές μοτίβο (βλ. εικόνα). Οι περισσότερες ζημιές έγιναν στα φτερά και στο σώμα του αεροπλάνου. Η λύση στο πρόβλημά τους ήταν ξεκάθαρη: Αυξήστε την θωράκιση στα φτερά και στο σώμα του αεροπλάνου.

Όμως η ανάλυση ήταν εντελώς λάθος. Πριν τροποποιηθούν τα αεροπλάνα, ένας Ουγγρο-Εβραίος στατιστικολόγος ονόματι Abraham Wald εξέτασε τα δεδομένα. Η κριτική του Wald επεσήμανε ένα κρίσιμο ελάττωμα στην ανάλυση. Οι ερευνητές είχαν εξετάσει μόνο βομβαρδιστικά που είχαν επιστρέψει στη βάση. Από τα δεδομένα έλειπαν αυτά που αφορούσαν σε κάθε αεροπλάνο που είχε καταρριφθεί!

Αλλά η έρευνα δεν ήταν μια χαμένη προσπάθεια. Αυτά τα βομβαρδιστικά που επέζησαν σπάνια είχαν ζημιά στο πιλοτήριο, τον κινητήρα και μέρη της ουράς. Αυτό δεν οφείλεται στην ανώτερη προστασία σε αυτές τις περιοχές. Στην πραγματικότητα, αυτές ήταν οι πιο ευάλωτες περιοχές σε ολόκληρο το αεροπλάνο.

Τα δεδομένα από τις τρύπες από τις σφαίρες είχαν δημιουργήσει έναν χάρτη με τα ακριβή μέρη όπου θα μπορούσε να πληγεί το βομβαρδιστικό και να επιβιώσει. Με τη νέα ανάλυση στο χέρι, τα πληρώματα ενίσχυσαν το πιλοτήριο, τους κινητήρες και την πανοπλία των βομβαρδιστικών. Το αποτέλεσμα ήταν λιγότερα θύματα και μεγαλύτερη επιτυχία σε βομβαρδιστικές αποστολές. Αυτή η ανάλυση αποδείχθηκε τόσο χρήσιμη που συνέχισε να επηρεάζει τον σχεδιασμό στρατιωτικών αεροπλάνων μέχρι τον πόλεμο του Βιετνάμ.

Αυτή η ιστορία είναι ένα ζωντανό παράδειγμα κριτικής σκέψης. Επίσης, της λεγόμενης “προκατάληψης επιζώντων” (survivor bias): κοιτάμε μόνο τα δεδομένα όσων πετυχαίνουν και αποκλείουμε αυτών που αποτυγχάνουν.

Αντί επιλόγου:  ζήσατε πολύ νέοι την κρίση της πανδημίας covid-19, και τώρα την κλιματική κρίση. Παγκόσμιες και οι δύο, και η τωρινή καταστροφική για περιοχές της χώρας με τις πλημμύρες και τις φωτιές. Αυτές είναι οι μεγάλες προκλήσεις (και) για τους νέους μηχανικούς και είναι υποχρέωση των πανεπιστημίων να στρέψουν την εκπαιδευτική και την ερευνητική προτεραιότητα σε αυτές.

Καλή αρχή και ομαλό εξάμηνο! Υγεία, ισορροπία, δημιουργικότητα !  Γειά σας!

Ανδρέας Γ. Μπουντουβής
Πρύτανης ΕΜΠ 

¹Ένα τρίτο σημαντικό αφορά στη βασική φυσιογνωμία των σπουδών των μηχανικών. Αναφέρθηκα σε αυτό στην αντίστοιχη περσινή επικοινωνία μου.

² Ένα θέμα άλλης κατηγορίας, παρότι το “υποβιβάζω” σε υποσημείωση, είναι πολύ σοβαρό: η αθλιότητα της τοιχογραφίας και της αφισοκόλλησης στην Πολυτεχνειούπολη και στο συγκρότημα Πατησίων του ΕΜΠ. Δείτε την “υπογραφή” όλων όσοι ρυπαίνουν και όσοι βανδαλίζουν, ακόμη και το κτίριο Αβέρωφ. Αναλογιστείτε αν υπάρχει παρόμοιο σε οποιοδήποτε πανεπιστήμιο του κόσμου. Κι αν με ρωτήσετε “τι κάνετε κ. Πρύτανη εσείς γι’ αυτή την κατάσταση;” η απάντηση είναι “ό,τι και να κάνω, ακόμη και ζην επικινδύνως, δεν αρκεί. Είναι υπόθεση όλων μας και της Πολιτείας. Και δική σας.”

Την Δευτέρα 4 Σεπτεμβρίου 2023 οργανώθηκε στο Corfu Summer Institute ημερίδα προς τιμή του Ομότιμου Καθηγητή της Σχολής ΕΜΦΕ Γιώργου Ζουπάνου.

Στην ημερίδα αναφέρθηκαν στο έργο και στη συνεισφορά του κ. Ζουπάνου στο επιστημονικό του πεδίο, καθώς και στο εκπαιδευτικό και διοικητικό του έργο πάνω από 50 συνάδελφοί του από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Ο Πρύτανης του ΕΜΠ, η Δήμαρχος Κέρκυρας, πρώην Πρυτάνεις, πρώην Δήμαρχοι Κέρκυρας, εξέχοντα μέλη της επιστημονικής κοινότητας, συνεργάτες και πρώην φοιτητές του (συνάδελφοι τώρα) εξήραν το έργο του, και μίλησαν θερμά για την προσφορά του στο ΕΜΠ, στην επιστημονική κοινότητα της φυσικής των σωματιδίων και της βαρύτητας, και στους φοιτητές του ΕΜΠ.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε από τους ομιλητές στη συμβολή του για τη θεμελίωση και τη λειτουργία του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου Θετικών Επιστημών & Εφαρμογών (ΕΙΘΕ), το οποίο ιδρύθηκε το 2006 με ιδρυτικά μέλη το ΕΜΠ και το δήμο Κέρκυρας, και συμμετέχουν σε αυτό ως μέλη-φορείς περισσότερα από 20 Ευρωπαϊκά πανεπιστήμια και ερευνητικά ινστιτούτα (CERN, DESY, Max-Planck, Ecole Normale Superieure κ.α.). Το ΕΙΘΕ ιδρύθηκε για να συνεχίσει το έργο του Corfu Summer Institute, το οποίο διοργανώνει από το 1982 Σχολεία, Συνέδρια και Συναντήσεις Εργασίας μεγάλης διεθνούς απήχησης και επιτυχίας. Από το 2009, οι διοργανώσεις γίνονται σε ετήσια βάση και συμμετέχουν σε αυτές επιστήμονες μεγάλης εμβέλειας, οι οποίες/οι μεταφέρουν τις γνώσεις τους προς τη νεότερη επιστημονική γενιά, και ιδιαίτερα την Ελληνική. Φέτος μόνο, διοργανώθηκαν έξι συναντήσεις εργασίας και ένα σχολείο, ενώ πέρυσι οκτώ με πάνω από 850 συμμετέχοντες. Οι διοργανώσεις αυτές διαχέουν την επιστήμη και με εκλαϊκευτικές ομιλίες σε τοπικά σχολεία και το γενικότερο κοινό, με συνεντεύξεις σημαντικών επιστημόνων στην τοπική τηλεόραση και το ραδιόφωνο, και προάγουν τουριστικά το νησί της Κέρκυρας, διαφημίζοντάς το σε μεγάλο κοινό υψηλής ποιότητας. Οι επιστημονικές εργασίες γίνονται συνήθως σε κτίρια που βρίσκονται στο χώρο των πρώην ανακτόρων του Mon Repos, για τα οποία ο τιμώμενος έχει συμβάλλει ουσιαστικά ώστε ο Δήμος Κέρκυρας να βρει χρηματοδότηση για την ανακαίνησή τους. Οι καρποί των προσπάθειών του έχουν ωριμάσει, και σύντομα το ΕΙΘΕ θα στεγάζει σε δικά του κτίρια επιστήμονες διεθνούς εμβέλειας οι οποίοι θα επισκέπτονται το ινστιτούτο για μεγάλα χρονικά διαστήματα με κύριο στόχο την πρωτογενή ερευνητική παραγωγή στην Κέρκυρα. Ο Γιώργος Ζουπάνος, οραματίστηκε και εργάστηκε σκληρά κάτω από ιδιαίτερα αντίξοες συνθήκες για να υλοποιηθεί το έργο αυτό.

Όλοι οι ομιλητές αναφέρθηκαν επίσης στο εξαίρετο επιστημονικό, ακαδημαϊκό και ανθρώπινο ήθος του, τη μεγάλη απήχηση του επιστημονικού του έργου και την ακούραστη προσφορά του προς τους φοιτητές του και τους συνεργάτες του. Μίλησαν για την αφοσίωσή του στην έρευνα και τη διδασκαλία, αλλά και για το ενδιαφέρον του για τα κοινά και την ενεργό συμμετοχή του σε αυτά, την ακούραστη ενεργητικότητά του, τον πρόσχαρο χαρακτήρα του, το χιούμορ του και την όρεξη για ζωή και απλές καθημερινές απολαύσεις. Ευχήθηκαν τέλος στον Γιώργο να προσφέρει με τον ίδιο τρόπο για πολλά ακόμα χρόνια!

Μπορείτε να δείτε λεπτομέρειες αυτής της εκδήλωσης ακολουθώντας τον σύνδεσμο physics.ntua.gr/corfu2023/gf.html

Πρόσκληση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος στο πλαίσιο υλοποίησης της Πράξης «GREECE4.0 - ΔΙΚΤΥΟ ΑΡΙΣΤΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ, ΔΙΑΔΟΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΨΗΦΙΑΚΟΥ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΕΤΑΠΟΙΗΤΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ» με κωδικό «ΤΑ 5149305.- TAEDR-0535864», και κωδικό ΕΛΚΕ ΕΜΠ 68/1637, με Ε.Υ τον Καθ. Γ. Μέντζα, η οποία έχει ενταχθεί στη δράση με τίτλο «Εμβληματικές δράσεις σε διαθεματικές επιστημονικές περιοχές με ειδικό ενδιαφέρον για την σύνδεση με τον παραγωγικό ιστό», που υλοποιείται στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0» και χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση-Next Generation EU μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.

ΚΑΤΑΛΗΚΤΙΚΗ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΥΠΟΒΟΛΗΣ: 12-10-2023

Πρόσκληση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος στο πλαίσιο υλοποίησης υποέργου με α/α 5 «ΔΙΕΘΝΟΠΟΙΗΣΗ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΝΑΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ»», με κωδικό ΟΠΣ 5161485 και κωδικό ΕΛΚΕ ΕΜΠ 68/164500,με Ε.Υ τον Καθ. Κ. Σπύρου, της Πράξης «ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΔΡΑΣΕΩΝ ΔΙΕΘΝΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΜΕΤΣΟΒΙΟΥ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ (ΕΜΠ)», του Επιχειρησιακού Προγράμματος «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ 2014-2020» και συγχρηματοδοτείται από την Ελλάδα και την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο ΕΚΤ).

ΚΑΤΑΛΗΚΤΙΚΗ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΥΠΟΒΟΛΗΣ: 12-10-2023

Πρόσκληση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος στο πλαίσιο υλοποίησης της Πράξης «Αειφόρος Ανάπτυξη Λιγότερο Αναπτυγμένων Περιοχών με την Δημιουργία Νέων Τουριστικών Πόρων και Προϊόντων μέσω Ανάλυσης, Τεκμηρίωσης, Μοντελοποίησης, Διαχείρισης, και Διατήρησης Πολιτιστικού Αποθέματος με χρήση Εφαρμογών ΤΠΕ» με κωδικό ΟΠΣ «5129429», και κωδικό ΕΛΚΕ 68/1468, με Ε.Υ την Ομ. Καθ. Α. Μοροπούλου, η οποία έχει ενταχθεί στην Ενιαία Δράση Κρατικών Ενισχύσεων Έρευνας, Τεχνολογικής Ανάπτυξης & Καινοτομίας «ΕΡΕΥΝΩ – ΔΗΜΙΟΥΡΓΩ – ΚΑΙΝΟΤΟΜΩ» - Β΄ Κύκλος του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Ανταγωνιστικότητα, Επιχειρηματικότητα και Καινοτομία (ΕΠΑνΕΚ)», ΕΣΠΑ 2014 – 2020 και συγχρηματοδοτείται από το Ελληνικό Δημόσιο και την Ευρωπαϊκή Ένωση - Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ)

ΚΑΤΑΛΗΚΤΙΚΗ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΥΠΟΒΟΛΗΣ: 13-10-2023

Πρόσκληση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος στο πλαίσιο υλοποίησης της Πράξης «Πρότυπο Πληροφορικό Σύστημα και Μεθοδολογία για τη Ολιστική Διαχείριση, Ανάλυση και Διάχυση των Ψηφιακών Δεδομένων της Πολιτιστικής Κληρονομιάς με υπόδειγμα εφαρμογής το Έργο Αποκατάστασης του Ιερού Κουβουκλίου του Παναγίου Τάφου στα Ιεροσόλυμα» με κωδικό ΟΠΣ «5129424», και κωδικό ΕΛΚΕ 68/1470, με Ε.Υ την Ομ. Καθ. Α. Μοροπούλου η οποία έχει ενταχθεί στην Ενιαία Δράση Κρατικών Ενισχύσεων Έρευνας, Τεχνολογικής Ανάπτυξης & Καινοτομίας «ΕΡΕΥΝΩ – ΔΗΜΙΟΥΡΓΩ – ΚΑΙΝΟΤΟΜΩ» - Β΄ Κύκλος του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Ανταγωνιστικότητα, Επιχειρηματικότητα και Καινοτομία (ΕΠΑνΕΚ)», ΕΣΠΑ 2014 – 2020 και συγχρηματοδοτείται από το Ελληνικό Δημόσιο και την Ευρωπαϊκή Ένωση - Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ)

ΚΑΤΑΛΗΚΤΙΚΗ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΥΠΟΒΟΛΗΣ: 13-10-2023

Όπως κάθε χρόνο η Εστία Ναυτικών θα χορηγήσει Χρηματικά Βραβεία στα παιδιά των εν ενεργεία  και συνταξιούχων ναυτικών που φοίτησαν στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα. Περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να βρείτε στο συνημμένο έγγραφο.

Πρόσκληση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος στο πλαίσιο υλοποίησης της Πράξης «ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΔΡΑΣΕΩΝ ΔΙΕΘΝΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΜΕΤΣΟΒΙΟΥ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ (ΕΜΠ)» με κωδικό ΟΠΣ 5161485 και κωδικό ΕΛΚΕ ΕΜΠ 68/164000, του Επιχειρησιακού Προγράμματος «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ 2014-2020» και συγχρηματοδοτείται από την Ελλάδα και την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο ΕΚΤ), με Ε.Υ τον Αντιπρύτανη Διοικητικών Υποθέσεων, Ακαδημαϊκών Υποθέσεων και Φοιτητικής Μέριμνας, Καθ. Δ. Γκιντίδη.

ΚΑΤΑΛΗΚΤΙΚΗ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΥΠΟΒΟΛΗΣ: 16-10-2023

Την Τρίτη 10 Οκτωβρίου 2023 και ώρα 9:30 θα πραγματοποιηθεί στο Αμφιθέατρο Πολυμέσων (Κτήριο Βιβλιοθήκης) στην Πολυτεχνειούπολη Ζωγράφου Ημερίδα, με δυνατότητα δια ζώσης και διαδικτυακής συμμετοχής, με θέμα:

«Απολογισμός πράξης της ΜΟΔΙΠ – ΕΜΠ σχετικά με την αναβάθμιση της ποιότητας του ΕΜΠ, για την αποτελεσματικότερη και αποδοτικότερη λειτουργία του Ιδρύματος»

Η Ημερίδα έχει ως στόχο τη διάχυση των αποτελεσμάτων για την πράξη με τίτλο: «Αναβάθμιση της ποιότητας των ΑΕΙ, για την αποτελεσματικότερη και αποδοτικότερη λειτουργία τους _ Υποστήριξη της  ΜΟΔΙΠ - ΕΜΠ», η οποία έδωσε έμφαση στην  εκπαίδευση προσωπικού σε θέματα ποιότητας, τον εκσυγχρονισμό του πληροφοριακού συστήματος και του τρόπου λειτουργίας καθώς και την αντικατάσταση παραδοσιακών και γραφειοκρατικών λειτουργιών με νέες αποτελεσματικές και αποδοτικές.

Παρακαλούμε για τη δήλωση της συμμετοχής σας μέσω του ακόλουθου συνδέσμου: https://forms.gle/HFj4FRTxMX3wbXZ79

Επισυνάπτεται η πρόσκληση και το πρόγραμμα της Ημερίδας.